การเตรียมดินปลูกพืชผักสวนครัว

การเตรียมดิน

1. ขั้นตอนการเตรียมดินการเตรียมดินอาจจะแตกต่างกันในด้านการใช้เครื่องมือ การเตรียมดินสำหรับการปลูกผักสวนครัวมีดังต่อไปนี้
1.1 การทำความสะอาดบริเวณที่จะปลูกผัก เช่น ถางหญ้า เก็บเศษไม้ หิน หรือสิ่งกีดขวางอื่นๆ ออก เพื่อสะดวกในการเตรียมดิน
1.2 ขุดดินผึ่งแดดเพื่อกำจัดเชื้อโรคและแมลงบางชนิด
1.3 ย่อยดิน เก็บเศษหญ้าและวัสดุอื่นที่ปนอยู่ในดินออก
1.4ขึ้นแปลงสำหรับปลูกผักตามความต้องการพืชผักบางชนิดที่ปลูกเป็นหลุม การขึ้นแปลงอาจจะไม่จำเป็นควร ขุดหลุมให้มีระยะปลูกเหมาะสมกับชนิดของผัก ควรใช้ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักผสมคลุกเคล้ากับดินก่อนที่จะขึ้นแปลงหรือใช้ปุ๋ย รองก้นหลุมสำหรับการปลูกผักยืนต้น2. การเลือกใช้เครื่องมือการใช้เครื่องมือในการเตรียมดินปลูกพืชผักสวนครัวนั้นขึ้นอยู่กับลักษณะของการปลูกพืชผักแต่ละชนิด การปลูกผักเพื่อการค้าจำนวนหลายไร่ มีความจำเป็นต้องใช้เครื่องทุ่นแรง เช่น รถแทรกเตอร์ รถไถแบบเดินตามใช้ใบไถที่แตกต่างกันเช่นใช้ไถกระทะหรือไถหัวหมูสำหรับไถดินที่บุกเบิกใหม่หรือแข็ง ใช้จอบหมุน จานพรวน สำหรับการย่อยดิน แต่การปลูกผักสวนครัวเครื่องมือที่นิยมใช้กันมากได้แก่
2.1 จอบขุด เป็นจอบที่มีน้ำหนักมาก หน้าตัดเว้า ตัวจอบยาว ใช้สำหรับขุดดิน
2.2 สองเขาขุด ใช้สำหรับขุดดินเหนียว ดินแข็ง
2.3จอบถาก เป็นจอบที่มีน้ำหนักเบา ตัวจอบสั้น หน้าตัดตรง ใช้สำหรับถากถางดายหญ้า ย่อยดินให้เป็นก้อนเล็กๆ ใช้ขึ้นแปลง
2.4 พลั่ว ใช้สำหรับตักปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก ที่จะนำมาผสมกับดินในแปลงปลูก
2.5 เสียม ใช้สำหรับขุดหลุมปลูกพืชผักสวนครัวที่ปลูกเป็นหลุม
2.6 คราดเหล็ก มือเสือ ใช้สำหรับแยกเศษหญ้า ไม้ ออกจากดิน ใช้ย่อยดิน
2.7 บุ้งกี๋ ใช้สำหรับใส่ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก เศษหญ้า
3. การเตรียมดินสำหรับการปลูกพืชผักสวนครัว การปลูกพืชผักสวนครัวแต่ละชนิดจะแตกต่างกัน ผักบางชนิดอาจจะปลูกลงในแปลงหรือหลุมปลูกโดยตรงบางชนิดต้องเพาะกล้าก่อนแล้วจึงย้ายปลูก บางชนิดอาจจะปลูกบนภาชนะต่างๆกันการเตรียมดินสำหรับการปลูกพืชผักสวนครัว จึงสามารถทำได้ดังนี้
3.1 การเตรียมดินสำหรับพืชผักสวนครัวที่นิยมย้ายกล้าปลูก เช่น พริก คะน้า มะเขือ ผักกาดเขียวปลี กะหล่ำปลี ผักกาดหอม โหระพา แมงลัก หอมหัวใหญ่ การเตรียมดินสำหรับการปลูกผักชนิดนี้มี 2 ลักษณะคือ การเตรียมดินสำหรับเพาะกล้าผักและการเตรียมดินสำหรับปลูก
3.1.1 การเตรียมดินสำหรับเพาะกล้าผัก ซึ่งจะทำก่อนการปลูกประมาณ 28-35 วัน สามารถทำได้ 2 วิธีคือ
1.การเตรียมดินสำหรับเพาะกล้าผักในภาชนะ เช่น กะบะ ปีบ ตะกร้า ซึ่งมีขนาดเล็กสามารถเคลื่อนย้ายได้ง่าย ดินที่ใช้จะเป็นส่วนผสมของดินร่วน ปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอก ขี้เถ้าแกลบในอัตรา 1 : 1 : 1 ในปัจจุบันนี้นิยมใช้ขี้เถ้าแกลบและขุยมะพร้าวในอัตรา1:1ใส่ในภาชนะให้ต่ำกว่าขอบประมาณ 2-3 เซนติเมตร
2.การเตรียมดินสำหรับเพาะกล้าผักบนแปลงเพาะต้องย่อยดินให้ละเอียดมากกว่าการเตรียมแปลงปลูก เพื่อให้เมล็ดผักสัมผัสกับดินมากที่สุด แล้วจึงหว่านเมล็ดผักให้กระจายทั่วแปลงตามความต้องการ
3.2 การเตรียมดินสำหรับปลูกพืชผักสวนครัวที่หว่านเมล็ดโดยตรงบนแปลงปลูก เช่น ผักชี ผักบุ้ง ผักคะน้า เป็นต้น การเตรียมดินสำหรับปลูกพืชผักเหล่านี้เหมือนกับการเตรียมแปลงเพาะ ต้องให้เนื้อดินมีความละเอียดมากกว่าการเตรียมแปลงปลูกผักธรรมดา เพื่อให้เมล็ดมีโอกาสสัมผัสกับดินมากที่สุดและไม่ตกหล่นลงไปในช่องว่างระหว่างก้อนดิน ซึ่งอาจจะทำให้เมล็ดผักงอกช้าหรือไม่งอก
3.3การเตรียมดินสำหรับพืชผักสวนครัวที่ปลูกเป็นหลุมหรือโรยตามร่อง ส่วนมากเป็นผักที่มีเมล็ดโต เช่น ถั่วฝักยาว ถั่วลันเตา ฟักทอง ฟักเขียว ข้าวโพดหวาน บวบ ถั่วพู ฯลฯ การเตรียมดินปลูกพืชผักประเภทนี้อาจจะมีการไถดินหรือขึ้นแปลงหรือไม่ก็ได้ แต่ส่วนมากนิยมไถดินย่อยดินก่อน เพื่อให้การเจริญเติบโตของผักดี หลังจากเตรียมดินเรียบร้อยแล้ว พืชที่ปลูกเป็นหลุม เช่น ถั่วฝักยาว ข้าวโพดหวาน บวบ ถั่วพู อาจใช้จอบหรือเสียมขุดเป็นหลุมในระยะปลูกที่ต้องการแล้วจึงหยอดเมล็ดสำหรับพืชที่ปลูกเป็นแถวใช้จอบยกร่องแล้วโรยเมล็ดตามแนวร่องระยะห่างระหว่างร่องจะแตกต่างกันตามชนิดของพืชผัก เช่น ถั่วลันเตา ข้าวโพดหวาน ในทางปฏิบัติจริง การปลูกพืชประเภทนี้จะใช้จอบหรือเสียมขุดเป็นหลุม แล้วใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักรองก้นหลุมก่อนปลูก
3.4การเตรียมดินสำหรับปลูกพืชผักสวนครัวประเภทยืนต้นและการปลูกผักประเภทเป็นกอซึ่งเป็นการปลูกผักที่มีการขยายพันธุ์โดยใช้ส่วนต่างๆ ของต้นพืชผักมาปลูก อาจจะเป็นกิ่ง ลำต้นใต้ดิน ลำต้น รากใต้ดิน เช่น ขิง ข่า ตะไคร้ กระชาย ชะอม มะรุม ฯลฯการปลูกพืชประเภทนี้จะใช้วิธีการขึ้นแปลงหรือขุดหลุมหรือทั้งสองอย่างแต่ขนาดของหลุมจะโตกว่าการปลูกผักที่ใช้เมล็ด
4 การเตรียมดินสำหรับปลูกพืชผักสวนครัวที่เลือกปลูก
4.1การเตรียมดินปลูกผักบุ้งจีนการปลูกผักบุ้งจีนจะใช้วิธีหว่านหรือหยอดเมล็ดผักบุ้งเป็นแถว การเตรียมดินเหมือนกับการปลูกผักทั่วไปแต่ต้องย่อยดินให้ละเอียดมากกว่า เพราะเป็นการปลูกผักโดยการหว่านเมล็ดหรือหยอดเมล็ดโดยตรง
4.2 การเตรียมดินสำหรับการปลูกพริกการเตรียมดินปลูก คือ เตรียมแปลงเพาะและแปลงปลูก การปลูกพริกจะใช้วิธีขุดหลุมปลูก ถ้าหากปลูกเป็นการค้าจะปลูกเป็นแปลงขนาดใหญ่คล้ายกับพืชไร่ทั่วไปพริกเป็นพืชที่ไม่ชอบดินเป็นกรดมากถ้าหากมีการใส่ปุ๋ยเคมีติดต่อกันควรใช้ปูนขาวหว่านทั่วแปลง แล้วผสมคลุกเคล้าให้ทั่วทิ้งไว้ประมาณ 15 วัน จึงใส่ปุ๋ยชนิดอื่นเพิ่มเติม