วิธีทำส่วนประกอบของถังหมักและถังเก็บก๊าซ

วิธีทำส่วนประกอบของถังหมักและถังเก็บก๊าซ

ถังพลาสติคปิดฝา ขนาด 200 ลิตร จำนวน 1 ใบ ทำหน้าที่ในการบรรจุมูลสัตว์และเศษอาหารเพื่อย่อยสลายจนเกิดก๊าซ โดยมีช่องใส่วัตถุดิบ ท่อน้ำล้นเพื่อควบคุมปริมาตรภายใน และท่อระบาย ด้านบนจะมีสายยางต่อเพื่อลำเลียงก๊าซที่ผลิตได้ไปสู่ถังเก็บถังพลาสติคเปิดฝาบน ขนาด 200 ลิตร จำนวน 1 ใบ เป็นถังเก็บก๊าซถังหงาย โดยจะตั้งหงายเพื่อบรรจุน้ำสำหรับเป็นตัวกันไม่ให้ก๊าซรั่วออกนอกถังเก็บ ถังจะตั้งหงายเพื่อให้ถังใบเล็กอีกถังครอบ ในส่วนของคุณลุงเสาร์แก้ว ดัดแปลงใช้วงบ่อซีเมนต์ ขนาด 80 เซนติเมตร 2 วง ฉาบปูนแทนถังพลาสติคเปิดฝาบน ขนาด 120 ลิตร จำนวน 1 ใบ เป็นถังเก็บก๊าซถังคว่ำ โดยจะตั้งคว่ำลงภายในถังเก็บก๊าซ ขนาด 200 ลิตร หรือวงบ่อที่ใส่น้ำ ทำหน้าที่เป็นตัวกักก๊าซไว้โดยตัวถังจะลอยขึ้นเมื่อก๊าซถูกลำเลียงมาจากถังหมัก ด้านบนจะมีท่อลำเลียงก๊าซไปจุดใช้งานต่อไป ก่อนจะเริ่มใช้งานให้ใส่น้ำลงไปในถังใบที่ 2 ถังเก็บก๊าซถังหงายให้เต็ม แล้วสวมถังใบที่ 3 หรือถังเก็บก๊าซถังคว่ำลงในถังใบที่ 2 ให้จมลงไปในน้ำพอดีก้นถัง ต่อสายยางจากถังหมักมายังถังเก็บก๊าซ และต่อสายยางจากถังเก็บก๊าซไปยังเตาแก๊สเพื่อไว้ใช้งานต่อไป ส่วนประกอบสำหรับท่อน้ำล้นและท่อระบายของถังหมัก - ข้อต่อเกลียวนอก ขนาด 1 นิ้ว 1 อัน - ข้องอเกลียวใน ขนาด 1 นิ้ว - ท่อพีวีซี ขนาด 1 นิ้ว ตัดยาว 2 นิ้ว 1 อัน - 3 ทาง ขนาด 1 นิ้ว 2 อัน - ฝาปิดพีวีซี ขนาด 1 นิ้ว 1 อัน - ท่อพีวีซี ขนาด 1 นิ้ว ตัดประมาณ 40 เซนติเมตร 1 อัน - ท่อพีวีซี ขนาด 1 นิ้ว ตัดประมาณ 30 เซนติเมตร 1 อัน

ส่วนประกอบสำหรับช่องเติมและท่อส่งก๊าซของถังหมัก

- ท่อพีวีซี ขนาดยาว 1 เมตร เจาะช่องกลางท่อ ขนาดกว้าง 0.5 ของท่อ และยาว 15 เซนติเมตร ตัดให้ช่องห่างจากปากท่อ 32 เซนติเมตร - ข้องอเกลียวนอก ขนาด 4 หุน 1 อัน - หัวต่อสายยางเกลียวนอก ขนาด 4 หุน 1 อัน - ส่วนประกอบสำหรับท่อนำก๊าซของถังเก็บก๊าซ - 3 ทาง ขนาด 4 หุน 1 ตัว - หัวต่อสายยางเกลียวนอก ขนาด 4 หุน 2 อัน

ส่วนประกอบปลีกย่อยอื่นๆ

- กิ๊บยึดท่อ ขนาด 1 นิ้ว 1-2 อัน - กาวซีเมนต์ (กาวแห้งเร็ว 2 หลอดคู่) 1 ชุด - กาวซิลิโคลน ชนิดใส 1 หลอด - สายยาง 3 หุน ยาว 5 เมตร 1 เส้น วิธีการประกอบถังหมักก๊าซ นำถังใบที่ปิดสนิทเจาะรูขนาดเท่ากับเกลียวของข้อต่อเกลียวนอก 4 หุน บริเวณที่เรียบๆ บนฝาถัง เจาะรูถังขนาดเท่าเกลียวนอกของข้อต่อตรงขนาด 1 นิ้ว เจาะบริเวณข้างถังสูงจากก้นถังประมาณ 3 นิ้ว เนื่องจากฝาถังหมักปิดสนิทต้องใช้แท่งพีวีซี ติดข้อต่อเกลียวนอก ขนาด 1 นิ้ว ไว้ที่ปลาย แล้วแยงจากช่องเติมอาหารผ่านไปติดที่ข้างถังด้านใน โดยให้ปลายเกลียวพ้นรูถังออกมา ทากาวบริเวณที่พ้นผ่านรูออกมา และทากาวที่ปากท่อข้องอเกลียวใน 1 นิ้ว จึงนำมาประกอบกัน ในส่วนของส่วนประกอบท่อน้ำล้น โดย 3 ทางตัวบน ต้องสูงได้ 75 เปอร์เซ็นต์ของตัวถัง จากนั้นยึดด้วยกิ๊บยึดท่อก็เป็นอันเสร็จในส่วนท่อน้ำล้น จากนั้นนำข้องอเกลียว ขนาด 4 หุน มาทากาวที่ปากท่อหมุนเกลียวเข้ารูที่ใช้ลำเลียงก๊าซด้านบนของถังหมัก และติดหัวต่อสายเกลียวนอก ขนาด 4 หุน ที่ข้องอเพื่อจะใช้ต่อสายยางต่อไป ประกอบท่อพีวีซี 3 นิ้ว ส่วนที่เป็นที่เติมวัตถุดิบด้านบนของถัง โดยหย่อนลงในถังด้านบนที่เจาะรูไว้ หันช่องเติมที่เจาะเข้าด้านในถัง ทากาวขอบท่อให้ทั่วเพื่อกันอากาศเข้า

วิธีการประกอบถังเก็บก๊าซ

เจาะรูที่ก้นถังพลาสติคขนาด 120 ลิตร 1 รู ขนาดเท่ากับเกลียวของข้องอเกลียวนอก ขนาด 4 หุน ติด 3 ทาง ขนาด 4 หุน ที่ก้นถังด้านนอกอัดกาวให้ทั่ว ใช้เกลียวหมุนให้แน่น ต่อหัวต่อสายยางเกลียวนอก ขนาด 4 หุน ทั้ง 2 ด้าน ของรู 3 ทาง จากนั้นต่อสายยาง ขนาด 3 หุน เข้าหาถังหมัก และถังเก็บก๊าซความยาวตามต้องการ การใช้งานถังหมักก๊าซชีวภาพ วัตถุดิบ 1. มูลสัตว์ 2. น้ำ 3. เศษอาหาร ขั้นตอนการใช้ นำมูลสัตว์แห้งหรือเปียกผสมกับน้ำแล้วใส่ลงไปในถังหมักปริมาตร 25 เปอร์เซ็นต์ของตัวถัง ใช้ท่อพีวีซี กระทุ้งให้มูลสัตว์กระจายตัวให้ทั่วถึง หมักมูลสัตว์ที่เป็นวัตถุดิบตั้งต้นในถังประมาณ 10-15 วัน หลังจากนั้น เติมน้ำลงไปให้ถึงระดับ 75 เปอร์เซ็นต์ของถัง ซึ่งจะอยู่ที่ระดับน้ำล้นของถัง แล้วจึงสามารถเติมเศษอาหารหรือมูลสัตว์เพื่อผลิตก๊าซต่อไปได้ ในระยะแรกเติมวัตถุดิบแต่น้อยทุกวันที่มีการใช้ก๊าซประมาณ 1-2 กิโลกรัม แต่ไม่ควรเกิน 4 กิโลกรัม ต่อวัน เมื่อใช้ไปนานๆ สามารถเติมได้มากขึ้น แต่ไม่เกิน 10 กิโลกรัม เมื่อเติมลงช่องให้ใช้ท่อพีวีซี กระทุ้งขึ้น-ลงให้เศษอาหารกระจายตัว กระบวนการย่อยเพื่อผลิตก๊าซจะใช้เวลาประมาณ 24 ชั่วโมง เมื่อมีก๊าซเกิดขึ้น ชุดถังเก็บก๊าซที่คว่ำอยู่จะเริ่มลอย ก๊าซที่เกิดมาชุดแรกให้ปล่อยทิ้งก่อนเพราะจะจุดไฟไม่ติดหรือติดยาก เพราะมีปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์มาก เมื่อหมักจนเกิดก๊าซตั้งแต่ถังที่ 2 ต่อไปจึงสามารถจุดไฟใช้งานได้ การดูแลรักษา เมื่อใช้งานจนถึงช่วง 7 เดือน ถึง 1 ปี ให้ปล่อยกากออกทางช่องระบาย ซึ่งสามารถสังเกตได้จากเมื่อเติมมูลสัตว์หรือเศษอาหารเข้าไปแล้วไม่ค่อยล้น แสดงว่ามีเศษไปตกตะกอนอุดตัน หรือดูได้จากอัตราการเกิดก๊าซน้อยลง แสดงว่ามีการอุดตันเช่นเดียวกัน ไม่ควรใส่เศษอาหารเปรี้ยวในถังหมักเพราะจะทำให้แบคทีเรียไม่ทำงาน เนื่องจากค่าความเป็นกรดด่างไม่เหมาะสม ในถังเมื่อมีค่ากรดเกินไปจะสังเกตได้จากการเกิดก๊าซน้อย และพยายามอย่าให้ถังกระทบกระเทือนมากเพราะกาวจะกะเทาะออกได้จนเกิดการรั่ว เมื่อเกิดก๊าซให้ตรวจสอบรอยรั่วและสามารถใช้กาวทาซ่อมได้ ข้อเด่นของก๊าซแอลพีจี ที่เราใช้กันอยู่จนเคยชินคือ เรื่องแรงดันของก๊าซ ความร้อนของไฟ และการที่สามารถบรรจุในถังก๊าซได้ ซึ่งก๊าซชีวภาพที่เราผลิตจากมูลสัตว์และเศษอาหารในชุดถังหมักนี้จะมีแรงดันต่ำกว่าก๊าซแอลพีจี จึงต้องมีการปรับรูเตาแก๊สให้มีขนาดใหญ่ขึ้น หรือใช้วิธีเพิ่มน้ำหนักกดทับด้านบนของถังเก็บก๊าซหรือทำโครงเหล็กกดถังเก็บก๊าซ ทั้งนี้เพื่อให้เกิดแรงดันก๊าซชีวภาพที่มากขึ้น

อุปกรณ์การทำแก๊สชีวภาพจากมูลโค-กระบือ

1.ท่อซีเมนต์กว้าง 1.50 เมตร 4 บ่อ

2.ปูนซีเมนต์ 5 ถุง

3.ทรายหยาบ 1 คิว

4.หิน 1 คิว

5.อิฐบล็อค 40 ก้อน

6.เหล็กตาข่ายกรงนก

7.ท่อ PVC ขนาด 4 นิ้ว

8.มูลสัตว์

วิธีการทำ

1. เริ่มจากการขุดหลุม กว้าง 1.50 เมตร ลึก 90 เซนติเมตร

2. ทำการผสมปูนเทพื้น โดยปูน 1 กระสอบ ต่อทราย 6 บุ้งกี๋ หิน 6 บุ้งกี๋

3. นำปูนที่ผสมมาเทพื้นให้มีความหนาพอประมาณ

4. หลังจากนั้นให้นำท่อซีเมนต์กว้าง 1.50 เมตรมาวางเพื่อให้จับตัวกับปูนที่เทลงไป ไม่ให้มีรอยรั่ว

5. หลังจากนั้นให้นำท่อซีเมนต์ วงที่2 มาวางโดยใช้ปูนยึดระหว่างท่อซีเมนต์ 2 วงนี้ โดยปูนที่ใช้จะเป็นปูนที่ผสมในอัตราส่วน ปูน 1 กระสอบ ต่อ ทราย 6 บุ้งกี๋ (ไม่ต้องใส่หิน)

6. หลังจากนั้นให้นำท่อซีเมนต์ วงที่ 3 มาวางต่อ โดยใช้ปูนทรายที่ผสมเชื่อมเหมือนกับวงที่ 2

7. หลังจากนั้นให้นำท่อซีเมนต์ วงที่ 4 มาวางต่อ โดยใช้ปูนทรายที่ผสมเชื่อมเหมือนกับวงที่ 3

8. พอเชื่อมต่อท่อซีเมนต์ทั้ง 4 วงแล้ว ให้นำเหล็กตาข่ายกรงนกมาทำโครงด้านบน ให้คล้ายๆกับโดม แล้วใช้ปูนป้ายให้รอบและหนาพอประมาณ โดยให้เว้นช่องตรงกลางไว้เท่าขนาด ท่อ PVC ขนาด 4 นิ้ว

9. เมื่อเสร็จจากขั้นตอนทำโดมแล้วให้นำกระถางต้นไม้ที่มีรูตรงกลางมาวางด้านบน แล้วใส่ท่อ PVC ขนาด 4 นิ้ว ลงไปในบ่อ และทำการเทปูนให้ยึดระหว่างท่อกับกระถางและโดมด้านบนไม่ให้อากาศออกได้

10. จากนั้นให้ทำการใส่น้ำไว้ในกระถางด้านบน เพื่อไว้ใช้สำหรับการตรวจสอบว่ามีแก๊สรั่วหรือไม่

11. หลังจากนั้นให้ทำการเจาะท่อซีเมนต์ วงล่างสุดให้กว้าง 40 เซนติเมตร และสูง 35 เซนติเมตร

12. ทำการก่อบล็อก โดยบล็อกที่ก่อต้องห่างจากจุดกึ่งกลางช่องที่เจาะด้านล่าง กว้างไปด้านละ 50 เซนติเมตร และยาวไปด้านละ 1.20 เมตร สูง 80 เซนติเมตร ( เป็นลักษณะสี่เหลี่ยมผืนผ้า ) เอาไว้สำหรับระบายกากมูลสัตว์

13. หลังจากนั้นให้นำท่อ PVC ขนาด 4 นิ้ว มาเจาะรูใส่ที่ท่อซีเมนต์ วงล่างสุด ให้วางในลักษณะเอียงขึ้น 45 องศา และต้องเจาะฝั่งตรงข้ามกับที่เจาะช่องอีกด้าน ทำการเทปูนปิดรอยรั่วให้หมด ( เอาไว้สำหรับใส่มูลสัตว์ )

14. หลังจากนั้นให้ใส่น้ำลงไป สูง 35 เซนติเมตรให้มิดรูที่เจาะช่องไว้ แล้วจึงใส่มูลสัตว์ลงไปจนเต็มบล็อกที่สูง 80 เซนติเมตร

15. ทำการเปิดระบายอากาศทิ้ง 2 ครั้ง ก่อนการใช้งานเพื่อขับอากาศออกให้หมด แค่นี้ก็สามารถใช้งานได้ การนำไปใช้ -ในการนำไปใช้ ให้ทำการต่อท่อจากท่อ PVC ขนาด 4 นิ้ว ไปตามครัวเรือนที่ต้องการใช้ หมายเหตุ -มูลสัตว์ที่นิยมนำมาใช้ เช่น มูลวัว มูลกระบือ มูลสุกร เป็นต้น
สามารถติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ คุณ รังสรรค์ ไพโรจน์ เบอร์โทรศัพท์ 082-203-5359



ซึ่งมีวิธีการทำ และอุปกรณ์ที่หาง่ายค่าใช้จ่ายในราคาที่ทำกันได้เองในแต่ละครัวเรือน ซึ่งมีขั้นตอนและวิธีการทำถังก๊าซชีวภาพ
1. อุปกรณ์ใช้ถังขนาด 2 ขนาด
2. วัดระยะหาความเหมาะสม
3. เจาะก้นตรงถังใบใหญ่
4. เจาะรูใส่ท่อ
5. หมุนท่อเข้าหากันให้แน่น
6. ต่อท่อรอช่องเติมมูลสัตว์
7. ถังใบเล็กต่อวาล์ว เปิด-ปิด แก๊ส
8. เสร็จเรียบร้อยพร้อมใช้งาน



แก๊สชีวภาพจากมูลสัตว์ที่บ้านคลองรี

ส่วนประกอบของถังหมักแก๊สชีวภาพของชาวบ้านตำบลคลองรี

ถังหมักแก๊สและถังเก็บแก๊ส

1. ถังหมัก ใช้ถังขนาด 1,000 ลิตร โดยซื้อถังบรรจุสารเคมีเก่าใช้เป็นถังหมักขี้วัว โดยใช้ท่อพีวีซีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 3-4 นิ้ว ทำเป็นท่อเติมขี้วัวยาวลึกจากฝาด้านบนจนเกือบถึงก้นถัง ต้องทำให้แน่นหนาเพื่อกันแก๊สรั่วออก

2. ถังเก็บแก๊ส 2 ชุด ชาวบ้านใช้ถังพลาสติกสีน้ำเงิน ขนาด 200 ลิตร ฝาเปิดบรรจุน้ำ แล้วใช้ถังขนาด 160 ลิตร คว่ำลง และเจาะก้นถัง 160 ลิตร ต่อท่อแก๊สจากถังหมัก 1,000 ลิตร แก๊สที่ถ่ายเทมาจากถังหมักจะไหลเข้ามาที่ถังเก็บแก๊ส สังเกตได้จากถัง 160 ลิตรจะลอยขึ้นเมื่อมีแก๊ส ชาวบ้านจะใช้หินกดทับไว้ คงเพื่อเพิ่มแรงดันให้แก๊ส

3. ท่อแก๊ส ที่เชื่อมตามจุดต่างๆ เช่นจากถังหมักแก๊สไปยังถังเก็บแก๊ส หรือ จากถังเก็บแก๊สไปยังหัวเตา

4. หัวเตาแก๊ส คือต้องปรับแต่งหัวเตาแก๊สด้วย โดยการขยายรูแก๊สออกให้กว้างขึ้น เพื่อให้แก๊สไหลออกได้สะดวก เนื่องจากแก๊สชีวภาพมีแรงดันต่ำหัวเตาแก๊ส

5. วัตถุดิบใช้ในการหมัก นั่นก็คือ ขี้วัว พระเอกของเรา ถ้าเพื่อนเอาไปทำเองอาจจะไม่ใช้ขี้วัวก็ได้ อาจจะเป็นขี้หมู หรือเศษอาหารเหลือทิ้งก็ได้ แต่ต้องดูปริมาณวัตถุดิบต้องเหมาะสมและสมดุลกับขนาดของถังหมักด้วยนะครับ ไม่ทำถังหมักขนาด 1,000 ลิตรแต่วัตถุดิบมีแค่เศษอาหารวันละถ้วย มันอาจจะได้แก๊สไม่พอใช้ หรือไม่พอให้เกิดแรงดันนะครับ ก็ทำขนาดให้เหมาะสมกับวัตถุดิบก็แล้วกัน ในที่นี้ชาวบ้านคลางรีเขาใช้ขี้วัวครับ เพราะวัตถุดิบเยอะ ขั้นตอนกระบวนการณ์ทำให้เกิดแก๊ส - ใช้ขี้วัวสดหรือแห้ง(ถ้าสดจะดีกว่า) 15 ปี๊บ ผสมน้ำแล้วเทใส่ถังหมัก โดยให้อยู่ระดับ 2 ใน 3 ส่วนของถัง แล้วหมักทิ้งไว้ 15 วันก็จะใช้แก๊สได้ครับ โดยแรกๆ แก็สอาจจะจุดติดยากเนื่องจาก แก๊สมีส่วนผสมของอากาศปนอยู่มาก พอใช้ไปนานๆ ก็จะจุดติดได้ดีขึ้น - ในทุกๆ วันจะต้องเติมขี้วัวลงไปเพื่ม เพื่อให้มีแก๊สใช้อย่างต่อเนื่อง อาจะเติมขี้วัวไปวันละ 1 ถังปูน (คนในเมืองก็ประมาณ 1 ถังไก่ KFC อิอิ) ผสมน้ำแล้วเติมลงไป - อาจจะต้องมีการระบายกากออกบ้าง โดยสังเกตจากเมื่อมีปริมาณน้ำมากและมีตะกอนที่ก้นถังหมัก ให้เป็นเปิดก๊อกที่ก้นถังหมัก แต่อย่าเอาทิ้งนะครับ สามารถเอาไปรดต้นไม้ได้อีก ได้ปุ๋ยคอกมาใช้อีกต่างหาก เยี่ยมจริงๆ ผู้สนใจอยากเข้ามาดูงานการทำแก๊สชีวภาพ สามารถเดินทางเข้าไปดูได้ หากมาเป็นหมู่คณะแจ้งล่วงหน้า เพื่อการจัดน้ำท่าเอาไว้ต้อนรับ โดยสามารถติดต่อกรรมการกลุ่มทั้ง 3 คนคือ ชาติ พฤษศรี 089-6542446 ประภาส ขำมาก 087-2929055 วิวัฒน์ ตั่นหุ้ย 0898706308 หรือ ติดต่อมายัง อบต.คลองรี 074-486168 ทุกส่วนพร้อมประสานงานเพื่อให้ความรู้ แก่ประชาชนทั่วไป